🚛 Ağır vasıtalar: kamyon ve otobüs

C1, C, CE, D1 ve D sınıfları, asgari yaşlar, kör noktalar ve dönüşler, havalı frenler, takograf ve sürüş süreleri, yükler, sınırlar ve yolcu güvenliği.

Sınıflar ve asgari yaşlar

Önce B sınıfı ehliyete ve sağlık raporuna sahip olmalı, pratik sınavdan önce ağır vasıta teorik sınavını (C veya D soru bankası) geçmelisiniz.

Kör noktalar

Yüksek bir kabinden, tamponun hemen önündeki küçük bir otomobili, bisikletliyi veya çocuğu, sol kapının yanını ya da aracın arkasını göremezsiniz. Tüm aynaları (yakın görüş ve ön aynalar dahil) kullanın, her yolculuktan önce ayarlayın ve hareket etmeden önce öne eğilip tekrar bakın. Geri giderken arkayı göremiyorsanız inin ve bakın ya da bir yönlendirici kullanın.

Dönüşler ve süpürme alanı

Uzun araçlar içten keser: arka tekerlekler ön tekerleklerden daha dar bir hat izler. Malta'nın dar sokaklarında ve sıkışık dönel kavşaklarında:

• Güzergâhınızı önceden planlayın; dar köy merkezlerinden ve alçak köprü/kemerlerden kaçının.
• Sola dönüşte, arka tekerlekler kaldırıma çıkmasın veya içerideki bir bisikletliye çarpmasın diye dönmeden önce daha fazla ilerleyin. Sol aynayı sürekli kontrol edin.
• Dönel kavşaklarda iki şeridi kullanmanız gerekebilir; erken sinyal verin ve yanınıza sıkışmaya çalışan küçük araçlara dikkat edin.
• Arka çıkıntıya dikkat edin: döndüğünüzde ters yöne doğru savrulur.

Havalı frenler

Ağır vasıtaların çoğunda havalı (pnömatik) fren bulunur. Hareket etmeden önce hava basıncı göstergesi çalışma basıncına ulaşana ve düşük basınç uyarısı sönene kadar bekleyin. Sürüş sırasında uyarı yanarsa en kısa sürede güvenli şekilde durun. Fren ısınıp zayıflamasın diye uzun inişlerde (ör. Marsa'ya veya kıyı tepelerinden inerken) egzoz freni / retarder kullanın. Kabinden ayrılırken her zaman park frenini çekin.

Takograf ve sürüş süreleri (AB kuralları)

Takograf sürüş, dinlenme ve diğer çalışma sürelerinizi kaydeder. Sürücü kartınızı kullanın, doğru modu seçin ve cihazla asla oynamayın — ağır cezalar uygulanır. Günlük ve haftalık dinlenme süreleri de düzenlenmiştir.

Yükler ve sabitleme

• Aracın azami yüklü ağırlığını veya dingil yüklerini asla aşmayın. Aşırı yük fren mesafesini, lastik patlaması ve devrilme riskini artırır.
• Yükü eşit dağıtın ve alçak tutun; fren veya virajda öne, arkaya ya da yana kaymasın diye kayış, zincir, ağ veya brandayla sabitleyin.
• Dökme malzeme (kum, çakıl, inşaat atığı) örtülmelidir.
• Aracınızın yüksekliğini ve ağırlığını bilin; yükseklik, genişlik ve ağırlık sınırı levhalarına uyun ve güzergâhınızı buna göre planlayın.

Hız sınırları ve alkol

• Hız: otobüsler ve ağır yük araçları için yerleşim alanında 40 km/s, dışında 60 km/s (levhada daha düşükse o).
• Alkol: ticari sürücüler için 0,2 g/l; otobüs sürücüleri ve ücretli yolcu taşıyan herkes için 0,0.

Yolcu güvenliği (D sınıfı)

• Yolcular oturmadan veya tutunmadan ve kapılar tamamen kapanmadan hareket etmeyin.
• Yumuşak hızlanın, fren yapın ve dönün — ayakta duran yolcular, yaşlılar ve bebek arabalı kişiler kolayca düşebilir.
• Yolcular doğrudan kaldırıma basabilsin diye durağa yakın yanaşın; varsa diz çökme (kneeling) özelliğini kullanın.
• Kalkarken otobüse koşan veya kapılara yakın duran kişiler için aynalarınızı izleyin.
• Acil çıkışların, cam kırma çekicinin ve yangın söndürücünün yerini bilin.

Günlük araç çevresi kontrolü

1. Lambalar ve sinyaller, reflektörler, plakalar — temiz ve çalışır durumda.
2. Lastikler ve tekerlekler: diş derinliği, kesik, şişlik, basınç, bijonlar (göstergeleri kontrol edin).
3. Aynalar ve ön cam: temiz, çatlaksız; silecekler ve cam suyu çalışıyor.
4. Sıvılar: yağ, soğutma suyu, AdBlue, yakıt; aracın altında sızıntı yok.
5. Frenler: hava basıncı doğru yükseliyor, hava kaçağı yok (dinleyin), fren hatları sağlam.
6. Bağlantı (CE): beşinci teker kilitli, hava hortumları ve elektrik bağlantıları sağlam, dorse freni çözülmüş.
7. Yük sabit, kapılar ve lift kilitli; otobüslerde kapılar, acil çıkışlar ve koltuklar kontrol edilmiş.
8. Sürmeden önce her arızayı kaydedin ve bildirin.