🦺 Tagħmir tas-sikurezza, ħsarat u inċidenti
Iċ-ċinturini tas-sikurezza, is-seats tat-tfal u l-airbags, ir-regola tal-mowbajl, x'tagħmel meta tieqaflek il-karozza jew ikollok kolliżjoni, l-ewwel għajnuna bażika u l-eco-driving.
Iċ-ċinturini tas-sikurezza
Iċ-ċinturin tas-sikurezza huwa obbligatorju għal dawk kollha fil-vettura, quddiem u wara, kull fejn ikun hemm wieħed. Bħala sewwieq, inti responsabbli li l-passiġġieri taħt l-14-il sena jkunu marbuta sew. Iċ-ċinturin għandu jgħaddi minn fuq il-pelvi (mhux iż-żaqq) u min-nofs l-ispalla (mhux l-għonq). Aġġusta l-head restraint biex il-quċċata tiegħu tkun mill-inqas fil-livell ta' għajnejk jew tal-quċċata ta' widnejk.
Seats tat-tfal u airbags
- It-tfal iridu jużaw child restraint adattat għat-tul u l-piż tagħhom (baby seat, child seat, booster) sakemm ikunu kbar biżżejjed għaċ-ċinturin tal-adulti.
- Qatt ma tpoġġi child seat iħares lura fis-sit ta' quddiem tal-passiġġier b'airbag attiv. Jekk trid tuża s-sit ta' quddiem, l-airbag irid jintefa.
- It-tfal huma l-iktar sikuri fis-sits ta' wara. Uża l-child locks fil-bibien ta' wara.
Il-mowbajl
L-użu tal-mowbajl f'idejk waqt is-sewqan huwa projbit — ċempil, messaġġi, mapep jew social media. Iġib multi u punti ta' penali. Anki t-telefonati hands-free jiddistrawk; l-aħjar għażla hija li tissettja r-rotta qabel titlaq u tħalli t-telefonati jmorru fil-voicemail. Jekk bilfors trid tuża l-mowbajl, ieqaf f'post sikur u legali u itfi l-magna.
Meta tieqaflek il-karozza
- Agħmel sinjal u ersaq kemm tista' lejn ix-xellug, idealment barra mill-karreġġjata. Evita li tieqaf f'liwja, fuq għolja jew f'mina.
- Ixgħel il-hazard lights. Bil-lejl jew b'viżibilità ħażina ħalli s-side lights mixgħula.
- Ilbes il-vest rifrangenti (hi-vis) qabel toħroġ, u oħroġ min-naħa l-bogħod mit-traffiku.
- Poġġi t-trijangolu tat-twissija mill-inqas 50 m wara l-vettura fuq l-istess naħa tat-triq (iktar lura f'toroq mgħaġġla jew qabel liwja).
- Oħroġ il-passiġġieri min-naħa tal-bankina u żommhom 'il bogħod mit-traffiku.
- Ċempel lis-servizz tal-breakdown jew lill-assigurazzjoni. F'periklu, ċempel 112.
Jekk tkun involut f'kolliżjoni
- Ieqaf. Huwa reat li ma tiqafx wara inċident li tkun involut fih.
- Ixgħel il-hazard lights, itfi l-magna, u agħmel il-post sikur (trijangolu, hi-vis).
- Ara jekk hemmx korrimenti. Jekk xi ħadd weġġa', jew it-triq hija mblukkata, ċempel 112.
- Skambja d-dettalji mas-sewwieq(a) l-ieħor: ismijiet, indirizzi, ID, liċenzja, numri tar-reġistrazzjoni, kumpanija tal-assigurazzjoni u numri tal-polza.
- Imla l-European Accident Statement flimkien jekk possibbli. Kull sewwieq jiffirma u jżomm kopja. Tammettix ħtija bil-fomm.
- Ħu ritratti tal-vetturi, il-pożizzjoni tagħhom, il-ħsara u t-triq. Niżżel l-ismijiet u n-numri tat-telefon tax-xhieda.
- F'Malta, inċidenti żgħar b'ħsara biss ħafna drabi jiġu ttrattati permezz tal-Local Enforcement / surveyors tal-assigurazzjoni; jekk hemm nuqqas ta' qbil, korrimenti, jew suspett ta' reat (eż. alkoħol), trid tissejjaħ il-pulizija.
- Avża lill-assigurazzjoni tiegħek mill-iktar fis.
L-ewwel għajnuna bażika
- Periklu — l-ewwel ipproteġi lilek innifsek; itfi l-magni, ebda tipjip.
- Rispons — kellem lill-persuna midruba; hija f'sensiha?
- Passaġġ tal-arja u nifs — iċċekkja jekk qed tieħu n-nifs. Jekk le, u inti mħarreġ, ibda CPR; l-operatur tal-112 jista' jiggwidak.
- Fsada — agħfas sew fuq il-ferita b'biċċa nadifa.
- Iċċaqlaqx lill-midrubin sakemm ma jkunux f'periklu immedjat (nar, traffiku). Tneħħix l-elmu ta' rikkieb ta' mutur sakemm ma jkunx essenzjali biex jieħu n-nifs.
- Żomm lill-midrubin sħan u serħilhom moħħhom; tagħtihom xejn x'jieklu jew jixorbu.
Eco-driving
- Ippjana 'l quddiem u antiċipa: aċċelerazzjoni bil-mod u bbrejkjar kmieni u ħafif.
- Ibdel il-gerijiet 'il fuq kmieni (madwar 2,000–2,500 rpm); uża l-engine braking.
- Itfi l-magna jekk se tkun wieqaf għal żmien twil (imma mhux fit-traffiku li qed jimxi).
- Żomm it-tajers fil-pressjoni t-tajba, neħħi r-roof racks li ma tużax u l-piż żejjed.
- Uża l-air conditioning b'għaqal; għaqqad vjaġġi qosra, jew imxi jew ħu l-karozza tal-linja.
