🚸 Il-preċedenza u l-utenti vulnerabbli tat-triq
Min jgħaddi l-ewwel fir-roundabouts, fis-salib it-toroq u fil-crossings, kif tirreaġixxi għall-vetturi tal-emerġenza u l-karozzi tal-linja, u kif tipproteġi persuni mexjin, ċiklisti, rikkieba u annimali.
Ir-regoli tal-preċedenza jiddeċiedu min jgħaddi l-ewwel. Imma ftakar: il-liġi qatt ma tagħti lil ħadd id-dritt li jikkawża inċident. Jekk xi ħadd ieħor jiżbalja, xorta mistenni li tevita l-inċident jekk tista'.
Ir-roundabouts
It-traffiku jdur fid-direzzjoni tal-arloġġ. Meta toqrob tagħti passaġġ lit-traffiku li ġej mil-lemin tiegħek, li diġà jkun fuq ir-roundabout, sakemm sinjali jew traffic lights ma jgħidux mod ieħor. Ladarba tkun fuqu, għandek preċedenza fuq il-vetturi li qed jistennew biex jidħlu. Il-mini roundabouts isegwu l-istess regola.
Salib it-toroq
- F'sinjal jew linja ta' IEQAF jew AGĦTI PASSAĠĠ, tagħti passaġġ lit-traffiku kollu tat-triq ewlenija.
- Meta ddur lejn il-lemin billi taqsam it-triq, agħti passaġġ lit-traffiku li ġej kontrik dritt jew li qed idur lejn ix-xellug.
- Meta ddur ġo triq sekondarja, agħti passaġġ lill-persuni mexjin li diġà qed jaqsmuha.
- F'salib it-toroq mhux immarkat, ħadd m'għandu preċedenza awtomatika: naqqas, ħares, u kompli b'attenzjoni kbira.
- It-traffic lights u s-sinjali tal-pulizija għandhom preċedenza fuq is-sinjali u l-marki.
Crossings tal-persuni mexjin
| Crossing | X'għandek tagħmel |
|---|---|
| Żebra (strixxi suwed u bojod, beacons oranġjo jteptpu) | Ieqaf għall-persuni mexjin li jkunu fuq il-crossing jew li jkunu ċarament qed jistennew biex jaqsmu. Kun lest li tieqaf; qatt ma tagħmel overtaking fiż-żig-żags. |
| Pelican / bid-dwal | Obdi d-dwal. Fuq oranġjo jteptep, agħti passaġġ lil min għadu fuq il-crossing, imbagħad kompli jekk ikun ħieles. |
- Madwar 50 m qabel traffic lights jew żebra: iċċekkja l-mirja u ħejji sieqek fuq il-brejk.
- Jekk ikun hemm nies jaqsmu: ieqaf bil-mod qabel il-linja, tella' l-handbrake u poġġi f'newtral.
- Stenna sakemm jaslu fuq il-bankina l-oħra. Tagħmlilhomx sinjal b'idejk u tgħaġġilhomx (tqajjimx il-magna).
- Iċċekkja l-mirja u l-blind spots, imbagħad ibda miexi.
Vetturi tal-emerġenza
L-ambulanzi, il-pulizija u l-fire engines bid-dwal blu u s-sireni jeħtieġu triq ħielsa. Żomm il-kalma, sib minn fejn ġejjin, u ersaq fuq ix-xellug b'mod sikur meta tista'. Tiqafx f'liwja jew fuq għolja, titlax fuq il-bankina b'mod perikoluż, u taqbiżx dawl aħmar u tidħolx f'yellow box biex tħallihom jgħaddu. Wara li jgħaddu, ara jekk hemmx vettura oħra tal-emerġenza qabel ma tkompli.
Karozzi tal-linja
- Meta karozza tal-linja tagħmel sinjal biex toħroġ minn bus stop f'żona mibnija, agħtiha passaġġ jekk tista' tagħmel dan b'mod sikur.
- Oqgħod attent għal passiġġieri li joħorġu minn quddiem jew minn wara karozza tal-linja wieqfa.
- Il-bus lanes / priority lanes huma għat-trasport pubbliku, cabs, roti, muturi u vetturi tal-emerġenza fil-ħinijiet murija. Il-karozzi jridu jibqgħu barra ħlief biex jaqsmuhom ħalli jduru fejn il-marki jippermettu.
Persuni mexjin, tfal u anzjani
Il-persuni mexjin huma l-iktar vulnerabbli. Fit-toroq dojoq ta' Malta ħafna drabi jimxu fit-triq għax il-bankini jkunu mblukkati. Naqqas ħafna qrib l-iskejjel, il-bus stops, il-ħwienet u l-karozzi pparkjati. It-tfal jistgħu jiġru minn bejn il-karozzi mingħajr ma jħarsu; ballun li jirrumbla fit-triq jista' jkollu tifel warajh. L-anzjani jistgħu jaqsmu bil-mod u jiżbaljaw fil-veloċità tiegħek. Persuni b'bastun abjad, guide dogs jew wheelchairs jeħtieġu iktar ħin u spazju.
Ċiklisti u muturi
Agħti liċ-ċiklisti mill-inqas 1.5 m meta tgħaddihom (iktar b'veloċità ogħla jew bir-riħ). Jekk ma tistax, ibqa' warajhom sakemm ikun sikur. Ħares għal ċiklisti u muturi qabel iddur lejn ix-xellug (jistgħu jkunu ġejjin fuq ix-xellug tiegħek) u qabel tiftaħ il-bieb. Il-muturi jgħaddu bejn il-karreġġjati u faċli ma tarahomx fis-salib it-toroq: ħares darbtejn.
Annimali u karozzini
F'Malta tiltaqa' mal-karozzini taż-żwiemel, żwiemel jitħarrġu fit-toroq tal-kampanja, u kultant mogħoż jew klieb. Għaddi bil-mod u 'l bogħod, iddoqqx il-ħorn u tqajjimx il-magna, u kun lest li tieqaf. Żiemel imbeżża' jista' jaqbeż quddiemek.
